Cmentarz Żydowski w Żywcu milczący świadek historii

Historia Żywca to nie tylko dzieje polskiej społeczności, ale także losy Żydów, którzy przed II wojną światową stanowili ważną część miasta. Choć dziś niewielu pamięta o ich obecności, dawniej Żywiec był domem dla prawie 900 osób wyznania mojżeszowego. Tragiczne wydarzenia lat wojennych sprawiły, że społeczność ta niemal całkowicie zniknęła, pozostawiając po sobie nieliczne ślady. Jednym z nich jest Cmentarz Żydowski przy ul. Stolarskiej , jedno z ostatnich miejsc na Żywiecczyźnie, które przypomina o istnieniu tej społeczności.
Historia żywieckiego kirkutu
Cmentarz Żydowski w Żywcu został założony w połowie XIX wieku , co było związane z rosnącą liczbą żydowskich mieszkańców miasta. Jak w wielu innych miejscowościach, nekropolia nie znalazła się w centralnej części miasta zgodnie z dawną praktyką cmentarze mniejszości religijnych sytuowano na obrzeżach. Kirkut ulokowano w dzielnicy Zabłocie , nieopodal głównej stacji kolejowej, w miejscu oddalonym od ścisłego centrum, gdzie zamieszkiwała głównie szlachta i możnowładcy.
Do dziś na cmentarzu zachowało się około 500 macew , z których najstarsza pochodzi z 1853 roku. Większość nagrobków wyróżnia się tradycyjną ornamentyką, nawiązującą do żydowskiej symboliki można dostrzec m.in. dłonie w geście błogosławieństwa (symbolizujące ród kapłański Kohenów) czy dzban symbolizujący lewitów, pomagających w świątyni. Macewy zdobią napisy w języku hebrajskim i polskim, które wciąż przypominają o dawnych mieszkańcach Żywca.
Więcej lokalnych informacji z Żywca jest na zywieconline.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na zywieconline.pl/wydarzenie.
Społeczność żydowska w Żywcu historia i dramatyczny koniec
Żydzi zaczęli osiedlać się w Żywcu stosunkowo późno w odróżnieniu od miast Małopolski czy Podkarpacia, w których obecność żydowskich mieszkańców sięgała średniowiecza. Przez długi czas stanowili niewielką grupę, jednak z biegiem lat ich liczba rosła, osiągając przed wybuchem II wojny światowej około 900 osób.
Niestety, niemal cała społeczność żydowska Żywca zginęła w czasie Holokaustu. W latach 1940-1942 Niemcy stopniowo wypędzali Żydów z miasta, a wielu z nich trafiło do gett w innych częściach Generalnego Gubernatorstwa, skąd zostali wywiezieni do obozów zagłady. Po wojnie tylko nieliczni przeżyli, a Żywiec niemal całkowicie utracił swoją żydowską społeczność.
Kirkut miejsce pamięci i świadectwo przeszłości
Choć Cmentarz Żydowski w Żywcu przez lata ulegał zaniedbaniom, wciąż pozostaje miejscem pamięci i świadectwem wielokulturowej historii miasta. Dziś można go odwiedzić, kierując się od dworca PKP w stronę zachodnią, w stronę ul. Stolarskiej. Cmentarz przypomina o dawnych mieszkańcach Żywca, o ludziach, którzy przez dziesięciolecia współtworzyli miasto, a których historia została brutalnie przerwana przez wojnę.
Czy mieszkańcy Żywca pamiętają dziś o tej części swojej historii? Coraz częściej podejmowane są inicjatywy mające na celu ocalenie pamięci o dawnych sąsiadach warto odwiedzić kirkut i zatrzymać się na chwilę refleksji, bo to miejsce mówi więcej, niż mogą powiedzieć książki i archiwa.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Zmiana planu przy ul. Irysowej. Zaplanowano spotkanie w ratuszu

„Dziadek do orzechów” w Żywcu - klasyczny balet w nowej odsłonie

Darmowy wyjazd z Żywca na nagranie TVP. Liczba miejsc w autokarach jest ograniczona

Dziesięć lat Asysty Żywieckiej. Wystawa przypomniała kunszt stroju mieszczańskiego

W Wilczym Jarze oddano hołd ofiarom tragicznego wypadku

Prace przy osuwisku w Zarzeczu. Nowy termin i objazd

Nie tylko karma. Policjanci z Żywca zbierają dary dla schroniska

Czwartki bez obsługi w Wydziale Budownictwa. Dokumenty nadal będzie można złożyć

Młodzieżowa Rada Powiatu w Żywcu ma już skład. Wybrano 26 uczniów

Na drodze przez Wieprz rusza remont. Kierowców czeka ruch wahadłowy

Młodzi artyści wystąpili podczas koncertu „Żywiec Patriotycznie”

W Żywcu ruszyła diagnoza potrzeb seniorów. Bon to usługi, nie gotówka

Żołnierze, młodzież i kombatanci uczcili niepodległość w Żywcu

Świąteczne paczki w Żywcu. Liczba zestawów jest ograniczona, ruszają zapisy
Przydatne dane teleadresowe
- Wieża Konkatedry w Żywcu niezwykłe widoki w czasie zwiedzania
- Odkrywaj uroki Żywca i jego okolic, historia, przyroda i kultura
- Ujsoły - Kolejna brama do Beskidzkiej przygody
- Żywiecka Biblioteka Samorządowa Filia nr 2 w Żywcu - kontakt, godziny, informacje
- Zakład Usług Komunalnych w Rajczy - kontakt, odbiór śmieci, gdzie trafiają odpady
- Urząd Stanu Cywilnego Gilowice - kontakt, godziny, wydziały
