Piątunio, butelkomat i patodeweloperka. O języku mówiono w Żywcu

W Sali Koncertowej Państwowej Szkoły Muzycznej w Żywcu zabrzmiały przykłady słów, które jeszcze niedawno nie funkcjonowały w polszczyźnie. Prof. Katarzyna Kłosińska pokazała, że język zmienia się razem z codziennym życiem, technologią i obyczajami. Wykład inauguracyjny rozpoczął kolejną edycję festiwalu „Żywiec miasto zmySŁÓW”, a na widowni zasiedli uczniowie żywieckich szkół oraz miłośnicy języka polskiego.

• Nowe słowa pojawiają się tam, gdzie trzeba nazwać nowe zjawiska
• Język służy nie tylko porządkowaniu rzeczywistości

Nowe słowa pojawiają się tam, gdzie trzeba nazwać nowe zjawiska

Prof. Katarzyna Kłosińska, przewodnicząca Rady Języka Polskiego i wykładowczyni Uniwersytetu Warszawskiego, poświęciła spotkanie współczesnym przemianom polszczyzny. Wyjaśniała, dlaczego powstają nowe wyrazy, jak tworzy się ich znaczenia oraz w jaki sposób słowa już obecne w języku zaczynają być używane w nowych kontekstach.

Wśród omawianych przykładów znalazły się między innymi piątunio i butelkomat. Prelegentka mówiła również o zapożyczeniach, takich jak lockdown i dream team, a także o hybrydach językowych oraz kalkach. Do tej grupy należą między innymi grubofobia, książkoholik i wyrażenie zrobić komuś dzień.

Część nowych określeń odpowiada na potrzebę nazwania zjawisk, które wcześniej nie miały własnej, powszechnie używanej nazwy. Stąd popularność przedrostków:

• pato- w słowach patodeweloperka i patomieszkanie,
• e- w określeniach e-recepta i e-taca.

Takie przykłady pokazują, że obserwowanie nowych słów pozwala szybko zauważyć zmiany zachodzące w społeczeństwie, technologii i codziennych zwyczajach.

Język służy nie tylko porządkowaniu rzeczywistości

Podczas wykładu pojawiły się także słowa tworzone dla ekspresji, odświeżenia słownika albo zabawy. W tej grupie znalazły się między innymi biżu, dwudzionek, helpunku! oraz żarcik-kosmonaucik.

Prof. Kłosińska zwróciła uwagę na modne formanty, czyli cząstki wykorzystywane do budowania kolejnych wyrazów. Przykładem jest zakończenie -holik, obecne w słowie kotoholik, oraz -ara, używane w określeniach jesieniara i zodiakara.

W spotkaniu licznie uczestniczyli uczniowie żywieckich szkół i pasjonaci polszczyzny. Wykład inauguracyjny połączył akademicką wiedzę z przykładami znanymi z codziennych rozmów, mediów i internetu, rozpoczynając tegoroczną edycję festiwalu „Żywiec miasto zmySŁÓW”.

na podstawie: UM Żywiec.