Żywiec pamięta 85. rocznicę wysiedleń Saybusch Aktion - uroczystości i film

Młodzież, samorządowcy i nauczyciele spotkali się pod tablicą na budynku byłego Sokoła, by upamiętnić tragiczną akcję wysiedleń sprzed 85 lat i przypomnieć historie utraconych domów.

• Przypomnijmy wysiedlenia z Żywca w ramach Saybusch Aktion
• Przyjrzyj się uczestnikom uroczystości i lokalnym inicjatywom pamięci
• Zapamiętajmy i odwiedźmy miejsca pamięci w naszym powiecie

Przypomnijmy wysiedlenia z Żywca w ramach Saybusch Aktion

Wysiedlenia rozpoczęły się w dniach 22–23 września 1940 roku i były realizowane do 14 grudnia 1940 roku. Akcja o kryptonimie Saybusch Aktion miała podstawę w dekrecie Adolfa Hitlera z 7 października 1939 roku o umocnieniu niemczyzny. Pierwszy transport wyruszył 23 września 1940 roku z dworca w Żywcu. W wyniku akcji, prowadzonej m.in. pod nadzorem Obergruppenführera SS Ericha von dem Bach Zelewskiego, Niemcy wysiedlili około 20 tysięcy Polaków z 35 wsi powiatu żywieckiego. Wysiedlani mogli zabrać jedynie drobny sprzęt, koce, ubrania i zapas żywności na trzy dni; wielu przewieziono na Lubelszczyznę i Kielecczyznę, a część, zwłaszcza dzieci, zmarła z głodu i wycieńczenia.

Po wojnie, w 1945 roku, część mieszkańców wróciła do zniszczonych i zrabowanych gospodarstw. Na Żywiecczyźnie zachowały się miejsca pamięci poświęcone tym wydarzeniom m.in. w Ciścu, Jeleśni, Rajczy i Żywcu.

Przyjrzyj się uczestnikom uroczystości i lokalnym inicjatywom pamięci

Dziś, w 85. rocznicę, pod tablicą pamiątkową na budynku Miejskiego Centrum Kultury w Żywcu (dawnym „Sokole”) kwiaty złożyli młodzież ze szkół średnich, nauczyciele oraz samorządowcy. Powiat Żywiecki reprezentowali Starosta Adrian Midor, Wicestarosta Stanisław Kucharczyk i Dyrektor Wydziału Oświaty i Wychowania Starostwa Powiatowego w Żywcu Andrzej Widzyk. Dzień uzupełnił wykład historyczny mgr Piotra Rypienia przeprowadzony w sali Miejskiego Centrum Kultury.

Powiat Żywiecki zrealizował również film dokumentalny powstały na bazie międzyszkolnego konkursu pn. Aktion Saybusch – Wysiedlenia mieszkańców na Żywiecczyźnie oczami młodego pokolenia XXI wieku. Konkurs organizowali poseł Kazimierz Matuszny oraz Zespół Szkół Mechaniczno‑Elektrycznych w Żywcu, a finał odbył się 2 stycznia 2017 roku. To lokalne przedsięwzięcie ma na celu zachowanie pamięci i przekazanie jej kolejnym pokoleniom.

Zapamiętajmy i odwiedźmy miejsca pamięci w naszym powiecie

Historia Saybusch Aktion pozostaje jedną z najtragiczniejszych kart w dziejach regionu. Powiat i instytucje kulturalne zachęcają do odwiedzin miejsc pamięci oraz do zapoznawania się z materiałami edukacyjnymi przygotowanymi z myślą o mieszkańcach i młodzieży. To nie tylko obowiązek wobec przeszłości, lecz także sposób, by lepiej rozumieć dzisiejszy kształt naszego otoczenia.

na podstawie: Starostwo Powiatowe w Żywcu.